Mỗi ngày trung bình con người thở 22.000 lần nhưng cả đời hầu hết chúng ta đều mắc sai lầm trong hoạt động thở này gây nên những tác động tiêu cực về sức khỏe.
Khoa học cuối cùng đã chứng minh những gì môn yoga phổ biến hàng nghìn năm qua, đó là thở đúng cách có thể giúp thư thái tinh thần cũng như đóng vai trò quan trọng trong suy giảm bệnh tim, dị ứng hay lên cân.
Giảm lo lắng
Khi lo âu, con người ta dễ hạn chế hô hấp. Hơi thở bị giam hãm ở lồng ngực thay vì sử dụng cơ hoành, tình trạng lo lắng càng tăng lên. Điểm mấu chốt là làm dịu hệ thống thần kinh giao cảm (cỗ máy giải phóng adrenaline và hormone gây căng thẳng như cortisol) đồng thời khởi động hệ thống thần kinh đối giao cảm, nơi kiểm soát chức năng tiêu hóa và nghỉ ngơi cũng như giúp cơ và trí óc thư giãn.
Phương pháp gợi ý là kỹ thuật bụng mềm. Mỗi người thở khoảng 15 lần trong 1 phút nhưng khi bực dọc, cáu kỉnh, hãy hướng tới mục tiêu thở chậm 6 đến 7 lần một phút. Điều này có thể kích thích thần kinh phế vị, phần trung tâm của hệ thống thần kinh đối giao cảm vốn chạy dọc từ bụng đến ngực và quay ngược lên não.
Phòng ngừa bệnh tim
Cuộc sống với bao âm thanh, hình ảnh và cảm xúc dồn dập sẽ khiến hệ thần kinh quá tải. Kết quả là sao? Một thời gian dài như vậy sẽ tăng huyết áp, tăng sản sinh adrenaline, tăng nhịp tim, tất cả đều liên quan đến bệnh tim. Thở tốt sẽ hạ huyết áp và kiểm soát nhịp tim.
Giải pháp đưa ra là thở luân phiên bằng lỗ mũi. Theo nghiên cứu của trường Đại học Y khoa Nepal, kỹ thuật này giảm nhịp của mạch và huyết áp tâm trương, mà phụ nữ bị tăng huyết áp tâm trương thường có nguy cơ cao về đau tim, đột quỵ và hư thận. Cụ thể, ngồi vắt chân chéo nhau, nhắm mắt. Dùng ngón tay cái của bàn tay phải bít lỗ mũi phải, hít sâu qua lỗ mũi bên trái khoảng 6 giây. Tiếp tục dùng ngón tay đeo nhẫn bịt vào lỗ bên trái rồi thở ra lỗ mũi bên phải, chậm trong 6 giây rồi làm ngược lại. Toàn bộ quá trình này nên kéo dài ít nhất 2 phút.
Đề phòng dị ứng
Mỗi khi thay đổi mùa, những người bị dị ứng thường cảm thấy phiền phức, khó chịu. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những âm thanh nhỏ, đặc biệt là tiếng o o có thể giúp người ta thở tốt hơn. Chính những tiếng ngâm nga trong miệng này mở lỗ nối giữa khoang mũi với xoang, khiến không khí hít vào dễ hơn.
Cách thở này gọi là thở kiểu ong. Ngồi ở tư thế thoải mái, hít sâu qua đường mũi rồi ngân nga trong miệng để tạo ra âm thanh qua đường mũi. Khi đó, hãy làm sao để cảm giác có sự rung động trong mũi, cũng như trong ngực và đầu, vì thế thời gian thở ra kéo dài hơn. Đây cũng là biện pháp tốt để giảm lo lắng, bực dọc trong người. Nếu có thể, tập thở khoảng 10 phút.
Tránh giảm cân
Nếu lên cân, hẳn người ta sẽ đưa ra hàng loạt câu hỏi trong đầu là mình đã ăn những gì để tăng cân như vậy. Căng thẳng tinh thần cũng chính là một nguyên nhân gây tăng cân. Nó đẩy nhanh tốc độ chuyển hóa calo thành chất béo bởi người ta có xu hướng ăn nhiều hơn hoặc lựa chọn thức ăn không lành mạnh khi bị stress. Vì thế, kiểm soát stress cũng chính là kiểm soát cân nặng. Có một cách tuyệt vời để giải quyết vấn đề này: Tập trung thở chậm, các hormone gây căng thẳng cũng sẽ bị đẩy lui.
Hãy thử cách thở mím môi. Hít vào qua đường mũi trong 4 giây sau đó thở ra từ từ trong 6 giây, khi thở ra môi khẽ mím, chỉ để một lỗ rất nhỏ để không khí thoát ra ngoài. Tiến sỹ Kelly McGonigal, tác giả của cuốn Yoga để giảm đau cho rằng dần dần, luyện tập thở sẽ làm tăng sự thích ứng của nhịp tim, làm cho người ta nhận thức hơn trong hành động, vì thế giảm được mức độ stress và biết điều chế chế độ ăn.
Yến Chi (ANTĐ/ Women’s Health)
